Hình ảnh Nhà văn Nông Viết Toại

Sinh năm 1926 tại Nà Cọt, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn (nay thuộc tỉnh Thái Nguyên), lớn lên giữa cái nôi cách mạng Việt Bắc, Nông Viết Toại sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng. Năm 1945, ông tham gia cách mạng; đến năm 1947, trong những năm tháng kháng chiến gian khổ, ông bắt đầu sáng tác văn học. Với ông, viết văn, làm thơ không chỉ là sáng tạo nghệ thuật, mà còn là một hình thức phụng sự cách mạng, phụng sự Nhân dân, đúng như lời Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn: “Văn hóa, văn nghệ cũng là một mặt trận.”

Suốt 80 năm tuổi Đảng, dù ở bất cứ cương vị nào, trong hoàn cảnh nào, Nhà văn Nông Viết Toại luôn giữ vững bản lĩnh chính trị, niềm tin son sắt vào con đường mà Đảng và Bác Hồ đã lựa chọn. Những tác phẩm đầu tay như: Đi bộ đội, Đông qua xuân tới ra đời giữa bom đạn kháng chiến không nhằm tìm kiếm danh tiếng, mà để động viên tinh thần bộ đội, khích lệ đồng bào, củng cố niềm tin vào thắng lợi của cách mạng.

Nhà văn Nông Viết Toại lựa chọn viết bằng tiếng Tày – tiếng mẹ đẻ của đồng bào mình – để chuyển tải chủ trương, đường lối của Đảng một cách gần gũi, dễ hiểu, dễ đi vào lòng người. Các tập thơ như: Rại róa vít pay, Kin ngày phuối khát, Ngoảc đếnh cùng nhiều truyện ngắn, tiểu thuyết viết bằng tiếng Tày đã phản ánh chân thực đời sống đồng bào các dân tộc Việt Bắc trong kháng chiến và xây dựng quê hương, làm nổi bật vai trò lãnh đạo của Đảng và tinh thần đoàn kết các dân tộc.

Không chỉ sáng tác văn học, với trách nhiệm của người đảng viên làm công tác văn hóa, ông còn tích cực dịch và đặt lời tiếng Tày cho nhiều ca khúc cách mạng, đưa âm nhạc cách mạng đến gần hơn với đồng bào vùng cao. Những giai điệu quen thuộc vang lên bằng tiếng mẹ đẻ đã trở thành phương tiện tuyên truyền hiệu quả, góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và cách mạng.

Dù có nhiều đóng góp cho văn học nghệ thuật dân tộc thiểu số, nhà văn Nông Viết Toại luôn sống mộc mạc trong căn nhà nhỏ bên sườn đồi thuộc phường Đức Xuân, tỉnh Thái Nguyên. Với ông, phần thưởng lớn nhất không phải là danh hiệu, mà là được Nhân dân tin yêu, được Đảng ghi nhận và được tiếp tục cống hiến.

Song song với sáng tác, ông miệt mài nghiên cứu, sưu tầm dân ca, truyện cổ, tục ngữ, thành ngữ Tày; biên soạn Từ điển Tày – Việt, góp phần gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Đây cũng chính là biểu hiện sinh động của việc học Bác về giữ gìn và phát huy văn hóa dân tộc, xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Năm 2019, Hội Văn học Nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam tổ chức Hội thảo “Thân thế và sự nghiệp nhà văn dân tộc Tày Nông Viết Toại”, khẳng định và tôn vinh những đóng góp to lớn của ông đối với sự nghiệp cách mạng và văn học nghệ thuật nước nhà.

Ở tuổi 100, đảng viên 80 năm tuổi Đảng Nông Viết Toại vẫn minh mẫn, luôn dõi theo sự phát triển của đất nước và quê hương. Cuộc đời ông là tấm gương sáng về học và làm theo Bác bằng sự trung thành, tận tụy, giản dị và cống hiến không ngừng nghỉ, góp phần bồi đắp niềm tin của Nhân dân vào Đảng, vào con đường đi lên chủ nghĩa xã hội./.

T/h: Đào Kiên