Tiêu chuẩn đa dạng, đề cao tính sáng tạo và hiệu quả

Theo luật mới, để được vinh danh là Chiến sĩ thi đua cơ sở, cá nhân trước hết phải đạt tiêu chuẩn danh hiệu Lao động tiên tiến hoặc Chiến sĩ tiên tiến. Bên cạnh đó, người lao động cần đạt thêm một trong các tiêu chuẩn cốt lõi sau:

- Được đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

- Có sáng kiến được cơ sở công nhận.

- Có nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được đánh giá hiệu quả theo quy định pháp luật.

- Đạt sự mưu trí, sáng tạo trong chiến đấu và phục vụ chiến đấu được đơn vị công nhận.

Khuyến khích đột phá: "Thành tích đến đâu khen thưởng đến đó"

Luật sửa đổi đã mạnh dạn dỡ bỏ những rào cản làm giảm khao khát cống hiến, đặc biệt là quy định cứng về mốc thời gian hay kiểu khen thưởng "3 năm liên tiếp" đặt nặng tính tích lũy. Thay vào đó, luật đưa ra nguyên tắc: một hình thức khen thưởng có thể tặng nhiều lần cho một đối tượng; thành tích đến đâu khen thưởng đến đó.

Tuy nhiên, để tránh tình trạng lạm dụng, luật cấm việc khen thưởng nhiều lần, nhiều hình thức cho cùng một thành tích, trừ trường hợp khen thưởng công trạng. Quy định ngoại lệ này được bổ sung nhằm tháo gỡ vướng mắc trên thực tế, bởi khen thưởng công trạng vốn là loại hình đánh giá dựa trên tiêu chuẩn tích lũy thành tích đã được quy định cụ thể. Ngoài ra, luật cũng quy định tách bạch rõ ràng giữa "khen thưởng phong trào thi đua theo chuyên đề" và "khen thưởng chuyên đề" để phản ánh đúng bản chất của từng hình thức.

Cởi trói "quota" cho những cá nhân xuất sắc

Một tin vui lớn cho phong trào thi đua là Chính phủ sẽ không áp dụng quy định tỷ lệ (quota) xét tặng danh hiệu "Chiến sĩ thi đua cơ sở" đối với những cá nhân đạt tiêu chuẩn "hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ". Tỷ lệ xét tặng giờ đây sẽ chỉ áp dụng để khống chế đối với những cá nhân đề nghị xét tặng mà không theo tiêu chuẩn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Cam kết "có khen, có thưởng"

Nhằm giải quyết những băn khoăn về ngân sách khen thưởng, Quốc hội đã thống nhất giữ nguyên quy định người ra quyết định khen thưởng phải có trách nhiệm chi tiền thưởng từ quỹ thi đua, khen thưởng do cấp mình quản lý. Bộ trưởng Nội vụ Đỗ Thanh Bình cũng khẳng định Chính phủ sẽ rà soát kỹ lưỡng quy định về quỹ này để đảm bảo đủ nguồn chi, sử dụng đúng mục đích và thực hiện triệt để nguyên tắc "có khen, có thưởng".

Những quy định mang tính bước ngoặt này sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/10/2026. Các quyết định khen thưởng được ban hành trước ngày này vẫn giữ nguyên giá trị pháp lý và không phải cấp đổi lại. Việc thiết lập "làn đường ưu tiên" cho khen thưởng thành tích đột xuất và thực chất chắc chắn sẽ thổi một luồng gió mới vào phong trào thi đua lao động, học tập và chiến đấu trên cả nước.

Thực hiện: Đào Kiên